Iets met een ‘t’

Een van de dingen die kleuters op school leren heet: ‘fonemisch bewustzijn’. Waarschijnlijk hebben ze er zelf geen erg in dat ze dit bijna iedere dag oefenen. Toch is het erg belangrijk als voorbereiding voor groep 3. Laatst sprak ik een collega van de middenbouw en die zei: “oja, fonemisch bewustzijn, ik vind het zo knap dat jullie daar aan werken met die kleuters, ik snapte er zelf op de pabo nooit wat van.”

Het klinkt ingewikkeld, maar wat betekent het eigenlijk?

De meeste kleuters kunnen nog niet lezen. In groep 3 leren alle kinderen wel lezen. Voor dat lezen heb je een aantal vaardigheden nodig. Die vaardigheden samen noemen wij als kleuterleerkrachten vaak fonemisch bewustzijn (ook al heet het volgens mij officieel zelfs fonologisch bewustzijn)

De kleuter leert bijvoorbeeld het verschil te horen tussen de verschillende klanken en woorden. (een ‘g’ klinkt anders dan een ‘k’, en bom is wat anders dan boom) Ook rijmen (mak/zak) en hakken en plakken (k-aa-s = kaas) valt hier onder. De verschillende letters klinken niet alleen anders, maar zien er ook anders uit ( b / d ) ook al lijken ze soms erg op elkaar. Ook leren kinderen dat de betekenis van het woord los kan staan van het woord zelf. (Welk woord is er langer? ‘Kabouter’ of ‘Reus’)

Allemaal nuttige vaardigheden. Als dit een beetje lukt, en je onthoudt wat letters dan is het leren lezen een peulenschil. Eigenlijk zit hier ook gelijk het belang in van een goede kleutertijd. Kinderen doen er vaak 2 jaar over om deze vaardigheden onder de knie te krijgen. Vervolgens leren kinderen in groep 3 in een paar maanden lezen. Dat leren lezen is niet alleen een kwestie van letters leren. Het is als een topje van een ijsberg. Dat ijs bouwt op al dat ijs wat onder water ligt en niet te zien is, maar wel zo ontzettend belangrijk is. Als die ijsschots daar niet zou zijn, zou het ijs wat boven water ligt snel smelten.

Mijn collega was van de week bezig met een fonemisch bewustzijnles bij groep 2. De kinderen hadden de ‘t’ geleerd en ze vroeg hen: Weet je een woord met de ‘t’? Een kleuter antwoordde: “Thee”. De tweede kleuter antwoordde bloedserieus: “Koffie” Er is nog wat werk aan de winkel voordat deze kleuter naar groep 3 kan.

Eén reactie

  1. Pingback: Wat leert je kleuter op school? ⋆ met/ zonder PEN

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.