Wat wordt er verwacht van een vierjarige kleuter?

Als kleuterjuf zie ik iedere maand weer nieuwe vierjarigen op school komen. Inmiddels heb ik 10 jaar ervaring en weet ik dat er grote verschillen tussen kleuters kunnen zijn. De ene kleuter praat de oren van je hoofd, de andere kleuter spreekt nog geen Nederlands. Daarnaast zitten er grote verschillen in zelfstandigheid, motoriek, cognitie, gedrag en het uiten van emoties.

Toen mijn zussen kinderen kregen kwam ik erachter hoe groot de sprongen zijn die jonge kinderen maken. Voorheen zag ik ze pas als vierjarige op school. Nu zag ik van dichtbij hoe baby’s gaan rollen, kruipen, praten, eten en lopen. Ouders (en tantes en andere familieleden) zijn verbaasd over de sprongetjes die de jonge kinderen maken en vinden hun eigen kind vaak een genie. Het is ook super knap hoe ze in vier jaar zich ontwikkelen. Als volwassene maak je zelf in vier jaar meestal niet zo’n grote ontwikkeling mee!

Maar dan gaat die vierjarige kleuter ineens naar de basisschool. Voor de meeste ouders is het heel lang geleden dat ze zelf kleuter waren. En zeker bij het oudste kind heb je eigenlijk geen idee wat je kleuter daar gaat leren, laat staan wat de verwachtingen van de juf zijn wat de kleuter al kan.

Allereerst een disclaimer. Ieder kind is anders. Ieder kind ontwikkelt zich anders. Het kan zijn dat jouw kind achterloopt, of voorloopt. Dat is helemaal niet erg en zegt ook niks over het toekomstperspectief van jouw kind. Volgens mijn ouders was ik erg laat met zitten. Al mijn leeftijdsgenootjes konden al lang zelfstandig zitten en ik niet. Ik zal eerlijk zijn: ik kan tegenwoordig prima zitten.

Als mens doen we vaak maar wat. We hebben geen idee en handelen vanuit onze intuïtie. Een checklijstje om te kijken wat een juf van de ‘gemiddelde’ vierjarige (die dus niet bestaat!) verwacht helpt misschien om je kind bepaalde vaardigheden aan te leren zodat het goed is voorbereid op groep 1.

10 dingen die een leerkracht verwacht van een vierjarige

  1. Overdag zindelijk zijn en zelf de billen af kunnen vegen. (natuurlijk is het niet erg als de kleuter af en toe een ongelukje heeft.)
  2. Zelfstandig kunnen omkleden voor bijv. de gymlessen
  3. Zelfstandig schoenen uit en aan kunnen doen. (natuurlijk helpt juf met de veters, overigens is klittenband een geweldige uitvinding!)
  4. Zelfstandig de jas aan en uit kunnen doen en ophangen aan de kapstok. (Bonuspunten voor de rits, grapje! Natuurlijk wil de leerkracht daarbij helpen.)
  5. Zelfstandig het meegebrachte eten kunnen openmaken en eten. Oefen thuis alvast in het openmaken van de banaan, bakjes, zakjes, etc. Met bekers wil de leerkracht vast wel even helpen.
  6. Reageren op zijn/haar naam.
  7. Ervaring hebben met knutselen, scharen, lijm en potloden.
  8. Ervaring hebben met buitenspelen, klimmen, rennen en springen.
  9. Tot minimaal vier kunnen tellen. Zowel de telrij op kunnen zeggen tot vier, vier voorwerpen kunnen tellen.
  10. De basiskleuren kennen (geel, blauw, groen, rood)

Waarschijnlijk is het geen schokkende lijst en komt vrijwel alles je bekend voor. En als je kleuter nog moeite heeft met één of twee van deze punten dan is dit niet een reden om je hier zorgen over te maken maar wel een reden om dit wat vaker te gaan doen/oefenen. Zo weet je zeker dat je kleuter goed kan starten op de basisschool!

9 reacties

      • Nathalie

        Ik ben kleuterjuf, maar ben het echt niet
        met alles eens! Kunnen tellen t/m 4 …. waarom?
        Ouders, ga ajb niet oefenen! Als een kind dat nog
        niet kan is dat heen reden om extra te oefenen!
        Knippen, een complexe vaardigheid, mag je niet
        verwachten.
        Potloden, geen potloden voor jonge kinderen. Laat ze
        veel bewegen en ervaren met hun lichaam, kracht en evenwicht ontwikkelen, ervaringen opdoen met
        materialen als klei, zand, vingerverf e.d.
        Kinderen worden overvraagd, er wordt veel
        te snel beroep gedaan op vaardigheden waar het brein
        niet klaar voor is. Met als gevolg leerproblemen, ‘gedrags’
        problemen!

        • admin

          Bedankt voor je reactie. Ik ben het deels met je eens. Daarom schrijf ik ook bewust: ervaring hebben met.. Het is niet erg als een kind niet goed met een schaar kan omgaan. Het is wel erg als een kind nog nooit een schaar in zijn handen heeft gehad. Door ervaring op te doen met knutselen, kleien en klimmen kan een kind zijn vaardigheden oefenen. En natuurlijk zijn er verschillen en die verschillen mogen er zijn. Maar als kinderen bepaalde ervaringen worden ontnomen hebben ze soms een onnodige achterstand.
          Ik heb zelf op verschillende cursussen geleerd dat een kind van vier minimaal tot vier moet kunnen tellen. Uit ervaring weet ik dat de meeste kleuters wel tot tien kunnen tellen, dus tot vier kunnen tellen is wel een minimale ‘eis’. Bij mij gaat er altijd een belletje rinkelen als een kleuter nog niet tot 4 kan tellen. Meestal is er dan nog wel meer aan de hand. En soms ook niet, want iedere kleuter mag zich op zijn eigen manier ontwikkelen.

  1. P. De Rochemont - van Weeren

    Ik ben al 38 jaar werkzaam bij de kleuters en werk nog steeds op mijn 66ste
    Helemaal geen belachelijk lijstje!
    Ik maak regelmatig mee dat ouders “geen tijd “ hebben vrij gemaakt om hun kleuter basisvaardigheden bij te brengen.
    Dieptreurig!

  2. admin

    Wow, al zo lang voor de klas. Diep respect! Ik hoop ook zo lang de liefde en bevlogenheid voor dit vak te hebben/houden!
    Lezen, schrijven, rekenen. Dat leren de kinderen wel op school. Maar de basisvaardigheden die hierboven staan, daar verwachten we toch echt van dat ouders dit met hun kind hebben geoefend voordat het in groep 1 start. Dat is belangrijker dan “mijn kind doet al rekensommen op de ipad”

  3. Mel

    Hier ook een kleuterjuf vanuit het oosten van het land. Het is inderdaad dieptreurig dat ouders soms drukker zijn met hun werk/mobiele telefoon/elkaar dan met de opvoeding van hun kind. Daar hoort kwaliteitsaandacht bij maar juist ook het samen en spelenderwijs aanleren van bepaalde basisvaardigheden waar een leerkracht vervolgens weer mee verder kan. Ik ben ontzettend veel tijd kwijt aan het helpen bij natte broeken (soms wel drie keer op een dag bij één kind), wat af gaat van mijn onderwijstijd voor álle kinderen in mijn groep. En dan heb ik het nog niet eens over wat het met het zelfbeeld van dat kind doet als hij of zij weer een natte of vieze broek heeft… Ouders vergeten soms dat het de bedoeling is dat zij samenwerken met de school om hun kind de best mogelijke basis mee te geven. Dus fijn dat dit lijstje er is, hopelijk lezen veel (nieuwe) ouders dit zodat ze samen kunnen oefenen met hun kind!

  4. A.

    Ik vraag me soms weleens af hè, wat is dat toch met mensen; de behoefte te hebben alsmaar kritiek te hebben op anderen (ja, ook ik doe hier aan mee!).
    We leven in een maatschappij waarin we elkaar veel vergelijken. Wat betekent dit voor een ander? Geeft het een goed gevoel om de ander af te kraken en jezelf hierdoor beter te voelen? Hoe is dit voor de ander die zich zo bekritiseert voelt?
    Dan heb je toch meerdere verliezers? Leerkrachten weten wat ze van een kind kunnen verwachten. Zij zijn hiervoor opgeleid. Zij weten ook hoe eenvoudig ze dingen kunnen aanbrengen bij een kind. Laten we elkaar bijstaan en helpen waar nodig. Kortom; presentie!

  5. Musters

    Hierbij wordt één belangrijke zaak vergeten, namelijk de peuterspeelzalen of tegenwoordig de peuteropvang. Hier wordt namelijk enorm veel voorbereidend werk gedaan om de kinderen een goede start te geven!
    Bij ons wordt erg hard gewerkt aan zelfredzaamheid, herkennen van eerste cijfers en leren omgaan met knutsel materiaal. Naast het belangrijkste aspect van leren spelen wordt er tegenwoordig zoveel meer gedaan. Dit vakgebied wordt nog altijd zo makkelijk vergeten, maar maakt dat het kind zich daarna op de basisschool veel fijner voelt en dingen kan herkennen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.