Sommige dingen van vroeger poppen ineens weer op in je geheugen. Ik heb drie jaar Frans gehad op de middelbare school en in één van die lessen was een luisteropdracht. Een meisje ging niet mee naar de disco. Wat gaf ze op als reden? Nou weet ik nog heel goed dat wij het maar een raar verhaal vonden. In het Frans vertelde ze namelijk dat ze hoofdpijn had, maar dat ze als smoesje tegen haar vrienden zei dat ze niet kon dansen en daarom niet meeging naar de disco. Huh? De hele klas was het er wel mee eens dat dit andersom zou moeten. Als je niet kan dansen en de smoes gebruikt dat je hoofdpijn hebt is dat toch veel geloofwaardiger?

Wat is dat toch met de waarheid verdraaien? Ik betrap mezelf de laatste tijd erop dat ik soms in mijn hoofd een smoesje aan het verzinnen ben terwijl de waarheid helemaal niet erg is om te vertellen. Ik kijk op de klok en bedenk me dat ik te laat ben voor een afspraak. Zal ik zeggen dat ik de afwas nog even afmaakte, of dat er iemand belde? Op de fiets bedenk ik me ineens dat ik ook de waarheid kan zeggen. Ik was verdiept in een puzzel en ik vergat de tijd. Zo raar is dat toch niet?

In gesprek met een vriendin die in het buitenland woonde hoorde ik het ook. In dat land zeggen mensen nooit de waarheid. Mensen verdraaien de waarheid, ook als de waarheid helemaal niet raar is en zelfs als de ander erbij was geweest. Zo zegt iemand rustig dat hij ‘s middags naar de supermarkt ging omdat hij die ochtend geen tijd had terwijl zij hem die ochtend in de supermarkt was tegen gekomen. Er lopen in gesprekken dus allemaal verhaallijnen door elkaar, die niet perse overeenkomen met wat er echt gebeurd is. Die verwarring is nodig zodat andere mensen jou nooit kunnen beschuldigen van iets. In een land waarin mensen elkaar niet vertrouwen is het handiger om de waarheid altijd te verdraaien want dan neemt iedereen altijd alles met een korreltje zout. Voor mensen die niet in deze cultuur zijn opgegroeid is dit ontzettend verwarrend.

Maar goed, in Nederland zijn we gewend aan de waarheid vertellen. Toch wordt de waarheid niet altijd beloond. We vinden het belangrijk als kinderen de waarheid vertellen, maar ze kunnen ook straf verwachten of als klikspaan of brutaal uitgemaakt worden als ze altijd de waarheid vertellen. Bovendien loopt de waarheid en fantasie bij jonge kinderen vaak door elkaar. Als één kleuter vertelt dat hij dit weekend naar de kermis is geweest zijn er ineens 4 andere kleuters uit de klas ook op de kermis geweest. En dat terwijl die kermis helemaal nog niet open mag, haha.

Het voordeel is dat ik geen flapuit ben maar een scenarioschrijver. Ik bedenk vaak van te voren wat ik zal zeggen in een gesprek. Er is dan ook tijd om mijn tekst te redigeren en te besluiten om gewoon de waarheid te vertellen. Hoe raar of beschamend die ook is, en het mooiste is dat net als met die Franse luistertekst de waarheid meestal normaler is dan de smoes.

Smoesjes

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.